kısa tarih (6) bizans’ın isyancı paralı askerleri katalanlar ile savaşan isevi türkleri: türkopoller

türkopol askeri

isevi türkler: türkopoller

‘[bizans imparatoru] bulgarlara karşı göndermek bahanesiyle onları istanbul’a çağırır…fakat katalanlar, buna karşı gelirler ve ücretlerinin iyi ödenmediğini ileri sürerek gelmezler. alanlarla türk yardımcı kuvvetlerinin [türkopollerin] de katıldığı bir bizans ordusu ile katalanların arasında çıkan bir muharebede, bizans ordusu çok ağır bir yenilgiye uğramıştır [1305] (baştav, 1989).’


sarı saltuk
sarı saltuk

bizans’ın türk yardımcı kuvvetlerinin kim olduğunu anlamak için onların yakın geçmişine gidelim:

‘1263’te [bizans imparatoru] misel paleolog, selçuklular sarayında bir sığınma yeri bulduktan ve İstanbul dönüşünde bizans tahtının meşru varisi jan laskaris’in gözlerini oyduktan sonra, on-on iki bin türkmen’den oluşan bir göçmen zümresi, [ahmet yesevi veya hâce bektaş müridi] saltuk dede beraberinde karadeniz’in batı sahilinde bugün dobruca tataristan’ı denen mahallere yerleştiler.

az bir süre sonra, [selçuklu sultanı] izzettin keykavus, biraderi rüknittin kılıç arslan tarafından konya hükümetini kendisine terketmeye zorlanarak [selçuklu taht kavgası], istanbul’a [bizans’a] iltica etti. tahtının kaybedilmiş olmasından teselli bulmuş olmak için, zayıflığı ve harap hali gözlerden gizli kalmayan rum imparatorluğu’nu ele geçirmeyi kurguladı.

saltuk dede’nin türkmenleri ve kendi hassa ordusu kumandanı bahadır ali, hileci girişimlerinde izzettin’e yardım edeceklerdi. hükümete ve imparator’un hayatına karşı gizlice geniş bir fesat hazırlandı. ancak izzettin keykavus’un rum anadan doğan ve babalarının dinine pek bağlı olan içki sunan bir hizmetlisi vardı. bu rum herşeyi haber verdi, tertip bozuldu sultan, [rum] anası, oğulları zincire vuruldu; bahadır ali öldürüldü; izzettin’in imrahoru [at ahırının-tavlanın başı] oğuzlu beyin gözleri çıkarıldı.

kıpçak tatarları reisi berke han –ki rüknittin kılıç arslan’ın ricası üzerine, tutuklu biraderini kurtarmayı üzerine almıştı- tuna’yı buz üzerinden geçerek, istanbul’a kadar ilerledi, ve [edirne] enez’den kaçmayı başaran tutsak ile birlikte, bütün dobruca göçmenlerini kırım’a götürdü.

izzettin’in evlatlarından biri ile hassa askerlerinden [sultan muhafızı] istanbul’da kalmış bin kişi imparator’un dinini kabul ile, turkopollar (hırıstiyan melez türkler) zümresine kaydoldular. bu yedek kuvvet, daha sonra yeniden dahil olanlarla gittikçe artarak, üç bini bulmuş, ve daha sonra halil’in kumandası altına verilmiştir  (von hammer-purgstall, 1836).’

kaynakça:

baştav, ş. (1989). bizans imparatorluğu tarihi, son devir (1261-1461), osmanlı türk-bizans münasebetleri. 12 31, 2017 tarihinde https://tr.scribd.com/document/343307517/Bizans-%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu-Tarihi-Son-Devir-1261-1461-%C5%9Eerif-Ba%C5%9Ftav-pdf  adresinden alındı

von hammer-purgstall, j. (1836). büyük osmanlı tarihi. 01 04, 2018 tarihinde https://hacikaanonaran1.files.wordpress.com/2014/12/cilt1.pdf adresinden alındı

Yazar: mustafa tekce

ben kimim? mustafa tekce. kadim şehir karadeniz ereğli'de doğdum ve büyüdüm. istanbul üniversitesi iktisat fakültesi ingilizce iktisat bölümü mezunuyum. daha fazlası