türkiye cumhuriyeti balkan travması üzerine kuruldu

balkan travması üzerine kurulan türkiye cumhuriyeti

turan ülküsü, osmanlı münevverlerinin yaşanan siyasi ve içtimai travmalar karşısında geçmişe yönelerek milletleşme ve milli kimlikleri için bir kaynak arama çabaları içinde buldukları yarı-milli bir ideolojinin izdüşümüdür. aslında turancılık, 1890’larda macaristan’ın kimlik arayışı sonucunda ortaya çıkan bir düşüncedir. rus yayılmacılığına karşı bir çözüm arayan macarlar, turani kavimlerle (türk, moğol, fin vb.) kavimlerle akraba oldukları iddiasıyla milli kimliklerini bu tarihi olguya dayandırma ihtiyacı hissetmişlerdir. türk milliyetçilerinin henüz rüşeym halinde olduğu bir zamanda macaristan’da gelişen bu anlayış, çok geçmeden türkçülerin ‘uzak ülkü’lerine dönüşmüştür.

yaklaşık beş asır osmanlı‘nın hakimiyetinde kalan balkanlar’ın elinden çıkması ile devleti ve vatanı yeniden inşa etmek zorunda kalan türkler, imparatorluğun gerçek sahibinin kimler ve vatan denen kutsal toprakların nereleri olduğunu tanımlama ihtiyacı duymuşlardır. 19. yüzyılın ortalarında yeni osmanlılar ve bilhassa namık kemal ile ortaya çıkan imperial nitelikteki vatan mefhumu, balkanlar’ın kaybedilmesi ile birlikte farklı bir çehre kazanmış ve türk milliyetçiliğini beslemiştir. balkanlar’ın kaybı neticesinde yaşanan ontolojik [varlıkla ilgili] kaygı ile atayurtlarını, bin yıl önce terk ettikleri toprakları tahassürle [üzüntü ve özlemle] anmaya, buna karşılık kısa bir süre önce kaybettikleri balkanlar’ı unutmaya başlamışlardır.

osmanlı'nın vatanı 1912 harbine kadar biraz batı anadolu (asya minör) daha çok da balkanlar idi
osmanlı’nın vatanı 1912 harbine kadar biraz batı anadolu (asya minör) daha çok da balkanlar idi

balkanlar’ın kaybının yarattığı travmayı, varoluş mücadelesi ve kimlik arayışını en açık biçimiyle mağlubiyet hissinin derinden hissedildiği edebi ürünlerde görmek mümkündür[…]

balkan hezimeti kadar, kısa süre içinde ders alınan ve etkileri hemen hissedilen başka bir hezimet de yoktur. bu hezimet geleceğe dönük hesapların da dönüm noktası olmuştur. balkan harbi, bir mağlubiyetin sadece toprak kaybına değil, bir milletin topyekün mahvına da sebep olabileceğini artık hiç tartışmaya, ihtimale yer vermeyecek netlikte ortaya koymuş ve bu gerçek akıllardan hiç çıkarılamamıştır. bir gün anadolu’nun da başına benzer hadiselerin geleceği endişesiyle türkler, elde kalan topraklara sahip çıkmak ve mütecanis [türdeş] bir çehre kazanan türk halkını muhafaza etmek lüzumunu duymuşlardır (taştan, 2017)”

osmanlı telgraf ağı, 1874. balkanlar ne kadar dolu ve canlı ise anadolu bir o kadar sönük
osmanlı telgraf ağı, 1874. balkanlar ne kadar dolu ve canlı ise anadolu bir o kadar sönük

kaynak:

taştan, y. k. (2017, nisan). balkan savaşları ve türk milliyetçiliğinin doğuşu. 02 12, 2018 tarihinde https://books.google.com.tr/books?id=Jt86DwAAQBAJ&pg=PT32&lpg=PT32&dq=balkan+travmas%C4%B1&source=bl&ots=tRHQ2hlsuX&sig=IPkjf1yJWUjYc0x6Ctwoaf971rM&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwikiIjZ257ZAhUDhiwKHQpmAu0Q6AEITDAF#v=onepage&q=balkan%20travmas%C4%B1&f=false adresinden alındı

osmanlı ve selçuklu emirleri muhammedi idi ama kendine türk dememişti!

anadolu selçuklu devletinin divan katibi ve tarihçisi ibn bibi (nasıreddin hüseyin), farsça yazdığı 1282 tarihli selçukname adlı hatıratında 1225 suğdak (kırım) seferini anlatırken bakın hasımı kıpçaklar hakkında ne yazıyor?
s. 327 ve 331; rum (anadolu) ordusundan acem darbesi yiyen korku sarhoşu türkler..

rum (anadolu) ordusundan acem darbesi yiyen korku sarhoşu türkler
rum (anadolu) ordusundan acem darbesi yiyen korku sarhoşu türkler

anadolu 1071’de birden bire türkleşmedi

anadolu 1071’de birden bire türkleşmedi. ismi diyar-ı rum veya rum ili idi. selçuklu ve osmanlı hanedanları kendilerine roma kayzeri dedi.
onların yakın ahalisi türkleşmiş gulamlardan (köle askerlerden) ve onların hristiyan eşlerinden olan türkopollerden oluşuyordu.
moğol cengiz hanlığı (1155-1225), moğol ilhanlılar devleti (1256-1336) ve çağatay timur devleti (1370-1526) horasan – harezm ahalisini hep batıya daha da batıya, ege’ye kadar iskan ettirdi.
islam hemencecik ortak din değil ama türkçe ortak dil (lingua franca) oldu.

türk kimliği
türk kimliği